Brandvrij

A.M. van Huis - Passer, Groningen

Een verhaal van Stichting Oorlogs- en verzetscentrum Groningen*

Tijdens de oorlogsjaren woonde ik in Groningen. Ik was in huis bij de familie Idema in de Zwanestraat. De Zwanestraat was een rustige straat met een paar gezellige winkelstraten in de buurt.

De tweede week van april 1945 was een spannende tijd. De Canadezen waren Groningen al dicht genaderd en ieder moment kon de bevrijding van Groningen beginnen. In de nacht van 14 op 15 april schrokken we wakker van het gegier van granaten over de stad en de ontploffingen die ze veroorzaakten. We dachten dat het geschut over de stad gericht stond maar echt weten deed je niets. Op een gegeven moment klonk een zware ontploffing in de buurt. Later bleek dat de Duitsers een auto met munitie in de Stoeldraaierstraat gezet hadden, die later in brand werd geschoten, waardoor de hele straat in de fik vloog.

Van slapen kwam niets meer. De volgende morgen hebben we eerst alle matrassen naar beneden gesjouwd. Slapen op de begane grond leek ons toch wat veiliger. Ekhard, de zoon van de familie Idema, en ik waren de hele dag druk met het brandvrij houden van het dak en het balkon, waar steeds brandend materiaal op viel van de branden in de omgeving.

Later op de dag werd de beschieting wat minder. Af en toe zag je groepen gewapende Canadezen door de straat lopen. Het was niet verstandig om voor de ramen te gaan staan. De militairen waren erg alert op achtergebleven scherpschutters. Ze schoten op alles wat achter de gordijnen bewoog. Na nog een onrustige nacht was de rust weergekeerd en was de bevrijding van Groningen een feit.

In de omgeving was veel vernield. De Stoeldraaierstraat en de Kijk in ‘t Jatstraat waren zwaar beschadigd. Op de Grote Markt waren onder andere het Scholtenhuis en het Poortershuisje verwoest, maar niet de Toren! De hele binnenstad kende je niet meer terug. Daarna volgden algauw de straatfeesten met versierde tanks en dansfeestjes. Nederland ging uit zijn dak.

* Dit verhaal is onderdeel van: Bevrijd! Kleine grote herinneringen aan de bevrijding Een project van Oorlogs- en verzetcentrum Groningen.